Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie

Co to jest przemoc w rodzinie?

W świetle przepisu art. 2 ust. 2  Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jako przemoc w rodzinie należy rozumieć:

 „jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia
i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

PRZEMOC W RODZINIE CHARAKTERYZUJE SIĘ TYM, ŻE:

  1. JEST INTENCJONALNA Przemoc jest zamierzonym działaniem człowieka i ma na celu kontrolowanie
    i podporządkowanie ofiary.
  2. SIŁY SĄ NIERÓWNOMIERNE W relacji jedna ze stron ma przewagę nad drugą. Ofiara jest słabsza a sprawca silniejszy.
  3. NARUSZA PRAWA I DOBRA OSOBISTE Sprawca wykorzystuje przewagę siły narusza podstawowe prawa ofiary (np. prawo do nietykalności fizycznej, godności, szacunku itd.).
  4. POWODUJE CIERPIENIE I BÓL Sprawca naraża zdrowie i życie ofiary na poważne szkody. Doświadczanie bólu i cierpienia sprawia, że ofiara ma mniejszą zdolność
    do samoobrony.

Przemoc w rodzinie jest procesem i przebiega według cyklu:

  • Faza pierwsza to faza narastania napięcia. Charakteryzuje się wyczuwalnym wzrostem napięcia, narastającymi sytuacjami konfliktowymi. Przemoc ma tu formę werbalną, stosunkowo łagodną.
  • Druga faza to faza ostrej przemocy. W tej fazie napięcie wzrasta, aż następuje wybuch agresji, dochodzi do ataku.
  • Ostatnia faza to faza „miesiąca miodowego”. Po napaści sprawca wyraża skruchę
    i przeprasza, na nowo okazuje miłość, obiecuje poprawę. Jednak po pewnym czasie, niezależnie od postępowania partnera, sprawca nie wytrzymuje i cały cykl zaczyna się od nowa.

Specjaliści wyróżniają pięć podstawowych form przemocy w rodzinie, gdzie poszczególne formy najczęściej występują w połączeniu z innymi:

  1. fizyczna – najbardziej widoczna i najtrudniejsza do ukrycia, od szturchania, popychania, ciągnięcia za włosy, uszy, aż po zachowania powodujące ostre urazy fizyczne wymagające hospitalizacji. To właśnie jej drastyczne przykłady są pokazywane przez media.
  2. psychiczna – najtrudniejsza do udowodnienia, często zaczyna się niepostrzeżenie, od ignorowania czyichś potrzeb, krytykowania poglądów, zazdrości, ograniczania kontaktów z bliskimi, po oskarżanie, poniżanie, wyśmiewanie, upokarzanie, szantażowanie i groźby;
  3. ekonomiczna/materialna – uniemożliwianie podjęcie pracy, dostępu do wspólnych środków finansowych  i dóbr materialnych, odbieranie zarobionych pieniędzy, niszczenie własności, niełożenie na utrzymanie rodziny;
  4. seksualna – przedmiotowe traktowanie drugiej osoby w celu zaspakajania własnych potrzeb seksualnych, zmuszanie do nieakceptowanych przez partnera praktyk
    i zachowań seksualnych (od sytuacji zmuszania do oglądania pornografii po gwałt);
  5. zaniedbanie – najczęściej stosowane wobec dzieci, a objawiające się niezaspokajaniem ich podstawowych potrzeb emocjonalnych i fizycznych.

O zaniedbaniu mówimy w przypadku odrzucenia emocjonalnego dziecka, braku zainteresowania się jego rozwojem, problemami, a także zdrowiem i higieną.

 

Zespół Interdyscyplinarny w Jasienicy

Gmina zgodnie z Ustawą z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie  podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół Interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:

  1. jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
  2. gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
  3. Policji;
  4. oświaty;
  5. ochrony zdrowia;
  6. organizacji pozarządowych.

 

W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi. W skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3 cyt. ustawy, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy
w rodzinie.

 

Zadania Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Jasienicy oraz powołanych grup roboczych

Zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w Gminnym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie.

Zadaniem Zespołu Interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności przez:

1) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie;
2) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku;
3) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie;
4) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym;
5) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.


Do zadań grup roboczych należy, w szczególności:

  1. opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie;
  2.  monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy;
  3. dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań.

 

Realizacja procedury „Niebieskie Karty”

Procedura „Niebieskie Karty” wszczęta zostaje w chwili wypełnienia „Niebieskiej Karty - A” przez przedstawiciela jednej z niżej wymienionych służb:

  • pomocy społecznej,
  • gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
  • Policji,
  • oświaty,
  • ochrony zdrowia.

w sytuacji, gdy powziął podejrzenie stosowania przemocy wobec członków rodziny w toku prowadzonych czynności służbowych/zawodowych lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie.

Podczas pierwszego kontaktu z osobą doznającą przemocy otrzymuje ona formularz „Niebieska Karta - B”, opisujący najważniejsze przestępstwa związane z przemocą domową wraz z informacją o miejscach na terenie Gminy Jasienica i powiatu bielskiego, do których może zwrócić się o pomoc.

Po wypełnieniu „Niebieskiej Karty -  A” oryginał dokumentu niezwłocznie (w ciągu 7 dni) jest przekazywany do Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego w Jasienicy.

Dla każdej rodziny Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego powołuje indywidualnie grupę roboczą, której przekazuje „Niebieską Kartę - A”  w ciągu trzech dni.

Grupa robocza spotyka się z osobą, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie oraz osobą, co do której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc
w rodzinie, m.in. w celu uzupełnienia informacji na drukach „Niebieskiej Karty - C”
i „Niebieskiej Karty - D” oraz opracowania i realizacji planu pomocy rodzinie. Spotkania
są organizowane w taki sposób,  aby zagwarantować osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie poczucie bezpieczeństwa i nie narażać jej na spotkanie ze sprawcą.

 Osobę, co do której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie na spotkanie grupy roboczej wzywa Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego w Jasienicy.

Wszczęcie i prowadzenie procedury „Niebieskie Karty” nie wymaga zgody  osoby, co do której istnieje podejrzenie, że  została dotknięta przemocą w rodzinie. W trakcie prowadzenia procedury „Niebieskie Karty” należy podjąć działania motywujące osobę do współpracy.

Zakończenie procedury wymaga wskazania przesłanki do zakończenia, określonej
w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz jednogłośnej decyzji przy obecności wszystkich członków grupy roboczej.

 

Zadania  przedstawicieli podmiotów odpowiedzialnych za stosownie procedury „Niebieskie Karty” 

(na podstawie § 11-16 rozporządzenia w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta")
 

Pracownik socjalny:

- diagnozuje sytuację i potrzeby osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- udziela informacji o:

a) możliwościach uzyskania pomocy, w szczególności psychologicznej, prawnej, socjalnej
 i  pedagogicznej, 

b) formach pomocy dzieciom doznającym przemocy w rodzinie,

c) możliwościach podjęcia dalszych działań mających na celu poprawę sytuacji osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- organizuje dostęp do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- zapewnia osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, schronienie w  całodobowej placówce dla ofiar przemocy w rodzinie;

- może prowadzić rozmowy z osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, na temat konsekwencji stosowania przemocy w rodzinie oraz informuje te osoby o możliwościach podjęcia leczenia lub terapii i  udziale w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie.
 

Przedstawiciel gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych:

- diagnozuje sytuację i potrzeby osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- udziela kompleksowych informacji o:

a) możliwościach uzyskania pomocy, w  szczególności psychologicznej, prawnej, socjalnej
i  pedagogicznej, ,

b) formach pomocy dzieciom doznającym przemocy w rodzinie,

c) możliwościach podjęcia dalszych działań mających na celu poprawę sytuacji osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- organizuje dostęp do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- może prowadzić rozmowy z osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, na temat konsekwencji stosowania przemocy w rodzinie oraz informuje te osoby o możliwościach podjęcia leczenia lub terapii i  udziale w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie.
 

Funkcjonariusz Policji:

- udziela osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w  rodzinie, niezbędnej pomocy, w tym udziela pierwszej pomocy;

- organizuje niezwłocznie dostęp do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- podejmuje, w razie potrzeby, inne niezbędne czynności zapewniające ochronę życia, zdrowia i mienia osób, co do których istnieje podejrzenie, że są dotknięte przemocą w  rodzinie  (np. środki przymusu bezpośredniego i zatrzymanie);

- przeprowadza z osobą, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, rozmowę o odpowiedzialności karnej za znęcanie się fizyczne lub psychiczne, 

- przeprowadza na miejscu zdarzenia, w  przypadkach niecierpiących zwłoki, czynności procesowe w niezbędnym zakresie, w granicach koniecznych do zabezpieczenia śladów
i dowodów przestępstwa;

- podejmuje działania mające na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym występować
w rodzinie, w szczególności składa systematyczne wizyty sprawdzające.

 

Przedstawiciel ochrony zdrowia:

- udziela osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, informacji o możliwościach uzyskania pomocy i  wsparcia oraz o  uprawnieniu do uzyskania bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o ustaleniu przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie. http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20102011334

Przedstawiciel oświaty:

- udziela kompleksowych informacji o:

a) możliwościach uzyskania pomocy, w szczególności psychologicznej, prawnej, socjalnej
i  pedagogicznej, 

b) możliwościach podjęcia dalszych działań mających na celu poprawę sytuacji osoby,
co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie

- organizuje dostęp do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia osoby,
co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;

- może prowadzić rozmowy z osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, na temat konsekwencji stosowania przemocy w rodzinie oraz informuje te osoby o możliwościach podjęcia leczenia lub terapii i  udziale w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie;

- diagnozuje sytuację i potrzeby osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, w tym w szczególności wobec dzieci;

- udziela kompleksowych informacji rodzicowi, opiekunowi lub osobie najbliższej
o  możliwościach pomocy psychologicznej, prawnej, socjalnej i  pedagogicznej oraz wsparcia rodzinie.

 

Procedurę „Niebieskie Karty” oraz wzory formularzy „Niebieska Karta” określa: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” i wzorów formularzy „Niebieska Karta” http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20112091245/O/D20111245.pdf

 

 

Przemoc w rodzinie jest przestępstwem.
Polskie prawo ściga sprawców przestępstw przeciwko osobom bliskim za :

art. 207 k.k. – znęcanie się psychiczne lub fizyczne nad osobą najbliższą lub inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny;

art. 191 k.k. – stosowanie przemocy lub groźby bezprawnej, w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia określonego stanu;

art. 197 k.k. – doprowadzenie innej osoby do obcowania płciowego przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem oraz doprowadzenie w ten sam sposób innej osoby do poddania się innej czynności seksualnej lub wykonania takiej czynności.

art. 189 k.k. – pozbawienie człowieka wolności;

art. 210 k.k. – porzucenie wbrew obowiązkowi troszczenia się o małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną ze względu na stan psychiczny lub fizyczny;

art. 211 k.k. – uprowadzenie lub zatrzymanie małoletniego poniżej lat 15 albo osoby nieporadnej ze względu na stan psychiczny lub fizyczny, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru;

art. 200 k.k. – obcowanie płciowe z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszczenie się wbrew takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadzenie jej do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania;

art. 208 k.k. – rozpijanie małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju;

 

Gdzie szukać pomocy?

  • Gminny Zespół Interdyscyplinarny w Jasienicy, Jasienica 845, 43-385 Jasienica  33/8152992,
  • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jasienicy, Jasienica 845, 43-385 Jasienica  33/8152992,
  • Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”   800 12 00 02,
  • Komisariat Policji w Jasienicy Jasienica 1401, 43-385 Jasienica 33/8250510;
  • Punkt Konsultacyjny w Jasienicy, Jasienica 894, 43-385 Jasienica, 33/8216091;
  • Podbeskidzki Ośrodek Interwencji Kryzysowej ul. Piękna 2, 43-300 Bielsko – Biała  33/8146221, 3319288 poikbielsko@interia.pl,
  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Bielsku - Białej ul. Piastowska 40, 43-300 Bielsko – Biała 33/8136930,
  • Diecezjalny Ośrodek Wspierania Rodziny, ul. Bystrzańska 55c, 43-300 Bielsko Biała,
    33/810-12-55,
  • Miejski Ośrodek Terapii Uzależnień, ul. Mostowa 1, 43-300 Bielsko-Biała 33/822-79-83, motubb@bk-europe.pl,
  • Ośrodek Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem, ul. Bystrzańska 51a, 43-300 Bielsko-Biała 33/822-46-90, pokrzywdzeni@bk-europe.pl,
  • Prokuratura Rejonowa Bielsko-Biała Północ, ul. Sobieskiego 9, 43-300 Bielsko-Biała,
    33/475-82-00, prbbpd@poczta.internetdsl.pl,
  • Przychodnia Profilaktyki 1 Leczenia Uzależnień, ul. Mostowa 1, 43-300 Bielsko-Biała
    33/812-30-42, poradniauzaleznien@wp.pl,
  • Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogicznych, ul. Traugutta 11, 43-502 Czechowice – Dziedzice 32/215 22 20, poradnia.pp@wp.pl,
  • Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogicznych, ul. Piastowska 44 , 43-300 Bielsko-Biała 33/811-82-047,
  • Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, ul. Mickiewicza 22, 43-300 Bielsko-Biała
    33/499-78-00, informacja@bielsko-biala.sr.gov.pl,
  • Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, ul. Cieszyńska 10, 43-300 Bielsko-Biała
    33/499-04-99, informacja@bielsko-biala.so.gov.pl,
  • Wydziała Duszpasterstwa Rodzin, ul. Żeromskiego 7, 43-300 Bielsko-Biała
    + 48 734-176-645, duszpasterstwo.rodzin@kuria.pl,
  • Bielski Telefon „Niebieska Linia”, czynny codziennie (16.00-22.00) 33/811-99-00.

Zachęcamy do skorzystania z  PORADNIKA zawierającego praktyczne porady dla osób zagrożonych przemocą i użyteczne dane teleadresowe, które są dostępne na stronie internetowej Biura Rzecznika Praw Obywatelskich:
https://www.rpo.gov.pl/pl/content/plan-awaryjny-przemoc-domowa-pomoc-w-epidemii